Laseroterapia niskoenergetyczna LLLT (Low-Level Laser Therapy) może być stosowana jako element wspomagający terapię przewlekłych urazów tkanek miękkich narządu ruchu. Poniżej przedstawiamy protokół Horse-Mag przeznaczony do pracy z urazami ścięgien w dystalnych odcinkach kończyn konia.
Na potrzeby tego schematu za stan przewlekły przyjmujemy uraz powstały co najmniej dwa tygodnie przed rozpoczęciem terapii, bez wyraźnych cech ostrego stanu zapalnego. Jednym z kryteriów jest brak wyraźnie podwyższonej temperatury miejsca urazu w porównaniu z otaczającymi tkankami.
Protokół obejmuje czternaście zabiegów wykonywanych raz dziennie, ze stopniowym zwiększaniem częstotliwości, współczynnika wypełnienia oraz dawki energii.
Parametry dotyczą wyłącznie aplikatora prysznicowego Astar CL1800 pracującego w trybie 4 × IR oraz opisanej poniżej techniki kontaktowej i statycznej. Nie należy stosować ich bezpośrednio w urządzeniach o innych parametrach technicznych.
⚠️ Uwaga
Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani weterynaryjnej. Zalecenia są ogólne i przeznaczone dla wykwalifikowanych specjalistów (fizjoterapeutów zwierząt, lekarzy weterynarii). W każdym przypadku należy kierować się indywidualną oceną kliniczną.
Firma Horse-Mag NIE ponosi odpowiedzialności za ewentualne błędy zawarte w poniższym tekście.
Zakres zastosowania protokołu
Protokół jest przeznaczony przede wszystkim do zmian położonych powierzchownie lub na głębokości umożliwiającej aplikację przez skórę, w szczególności w obrębie:
- ścięgna mięśnia zginacza powierzchownego palców;
- ścięgna mięśnia zginacza głębokiego palców w obrębie śródręcza lub śródstopia;
- więzadła międzykostnego, anatomicznie odpowiadającego mięśniowi międzykostnemu pośrodkowemu, w tym jego trzonu lub gałęzi.
Schemat nie jest przeznaczony do głęboko położonych zmian, w tym urazów ścięgna mięśnia zginacza głębokiego palców w obrębie puszki kopytowej.
Aparat i aplikator wykorzystywane w protokole
Protokół został przygotowany dla aparatu PhysioGo.Lite Laser współpracującego z prysznicowym aplikatorem laserowym Astar CL1800.
Aplikator wyposażony jest w dwa zespoły półprzewodnikowych źródeł promieniowania laserowego:
| Rodzaj źródła | Liczba diod | Długość fali | Moc znamionowa jednej diody | Łączna moc znamionowa |
|---|---|---|---|---|
| Podczerwień – IR | 4 | 808 nm | 400 mW | 1600 mW |
| Światło czerwone – R | 5 | 660 nm | 40 mW | 200 mW |
Łączna znamionowa moc optyczna wszystkich źródeł aplikatora wynosi 1800 mW. W przedstawionym protokole wykorzystujemy jednak wyłącznie konfigurację 4 × IR. Aktywne są cztery diody podczerwone o długości fali 808 nm i łącznej mocy znamionowej 1600 mW. Diody emitujące światło czerwone pozostają wyłączone.
Promieniowanie podczerwone o długości fali 808 nm jest niewidoczne dla ludzkiego oka. Aplikator CL1800 jest urządzeniem laserowym klasy 3B, dlatego jego obsługa wymaga stosowania odpowiednich zasad ochrony wzroku.
Kwalifikacja obszaru zabiegowego
Pole centralne wyznaczamy bezpośrednio nad miejscem uszkodzenia, na podstawie badania klinicznego oraz dostępnej diagnostyki obrazowej. Jeżeli wykonano USG, jego położenie ustalamy zgodnie z lokalizacją zmiany widoczną w badaniu.
W przedstawionym protokole naświetlanie obejmuje:
- miejsce uszkodzenia,
- odpowiadające mu miejsce po przeciwległej stronie kończyny,
- pola styczne do obu tych obszarów.
Rozmieszczenie pól
Standardowy układ obejmuje pięć pól po stronie zmiany i pięć po przeciwnej stronie kończyny.
Po stronie zmiany wyznaczamy:
- jedno pole centralne nad obszarem uszkodzenia;
- jedno pole powyżej;
- jedno poniżej;
- dwa pola po bokach pola centralnego.
Analogiczny układ wykonujemy po przeciwległej stronie kończyny. Pola powinny się stykać, ale nie nakładać.
Układ pozwala naświetlić obszar zmiany z obu stron kończyny. Liczbę pól można dostosować do lokalizacji i rozległości uszkodzenia, szczególnie w przypadku niewielkich zmian.
Technika aplikacji LLLT
W przedstawionym protokole pracujemy kontaktowo, punktowo i statycznie. Określenie „punktowo” nie oznacza użycia sondy punktowej, lecz pracę na kolejnych, nieruchomych polach odpowiadających powierzchni aplikatora CL1800, wynoszącej 25 cm².
Aplikator przykładamy bezpośrednio do skóry nad wyznaczonym polem, bez dociskania, i utrzymujemy nieruchomo do momentu podania pełnej zaprogramowanej dawki energii. Podczas emisji nie przesuwamy go po skórze ani nie stosujemy techniki skanowania.
Każde pole naświetlamy oddzielnie, a położenie aplikatora zmieniamy dopiero po zakończeniu emisji. Poszczególne pola powinny stykać się krawędziami, ale nie nakładać się na siebie, aby ten sam fragment tkanki nie otrzymał pełnej dawki więcej niż raz.
Czternastodniowy protokół LLLT
Zabiegi wykonujemy raz dziennie przez 14 kolejnych dni.
| Dzień terapii | Częstotliwość | Wypełnienie | Dawka energii | Częstotliwość zabiegów | Tryb aplikatora |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 3000 Hz | 60% | 9,0 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 2 | 3000 Hz | 60% | 9,5 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 3 | 3500 Hz | 60% | 10,0 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 4 | 3500 Hz | 70% | 10,5 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 5 | 4000 Hz | 70% | 11,0 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 6 | 4000 Hz | 70% | 11,0 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 7 | 4500 Hz | 70% | 11,5 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 8 | 4500 Hz | 80% | 11,5 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 9 | 4500 Hz | 80% | 12,0 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 10 | 4500 Hz | 80% | 12,0 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 11 | 5000 Hz | 80% | 12,5 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 12 | 5000 Hz | 90% | 12,5 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 13 | 5000 Hz | 90% | 13,0 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
| 14 | 5000 Hz | 90% | 13,0 J/cm² | 1 raz dziennie | 4 × IR |
Przygotowanie obszaru zabiegowego
Przed rozpoczęciem cyklu laseroterapii należy ogolić wszystkie planowane pola zabiegowe po obu stronach kończyny. Umożliwia to bezpośredni i powtarzalny kontakt aplikatora ze skórą oraz ogranicza wpływ długości i gęstości sierści na przebieg zabiegu.
Golenie najlepiej wykonać z odpowiednim wyprzedzeniem, aby nie rozpoczynać terapii bezpośrednio po powstaniu ewentualnego podrażnienia skóry.
Bezpośrednio przed każdym zabiegiem należy:
- potwierdzić właściwą kończynę oraz lokalizację zmiany,
- sprawdzić stan skóry w całym obszarze planowanej aplikacji,
- dokładnie usunąć błoto, kurz, pot i inne zabrudzenia,
- usunąć pozostałości maści, żeli, wcierek oraz innych preparatów miejscowych,
- upewnić się, że skóra jest czysta i całkowicie sucha,
- upewnić się, że cała powierzchnia aplikatora może stabilnie przylegać do skóry.
Do oczyszczenia kończyny najlepiej użyć suchej szczotki lub czystej, suchej ściereczki. Jeżeli trzeba ją umyć, należy zrobić to odpowiednio wcześniej i rozpocząć zabieg dopiero po całkowitym wyschnięciu skóry i sierści.
Zabiegu nie wykonujemy na mokrej ani wilgotnej kończynie.
Nie wykonujemy również naświetlania przez bandaż, ochraniacz, opatrunek ani inną warstwę materiału.
Kontrola reakcji konia
Reakcję konia oceniamy przed zabiegiem, podczas naświetlania kolejnych pól oraz po jego zakończeniu.
Zwracamy uwagę przede wszystkim na:
- reakcję bólową na dotyk lub kontakt aplikatora;
- próby odsuwania albo gwałtownego poruszania kończyną;
- nagłe przenoszenie ciężaru ciała;
- wyraźny niepokój lub napięcie pojawiające się po rozpoczęciu emisji.
Jeżeli koń reaguje bólem lub wyraźnym niepokojem, zabieg przerywamy i ponownie oceniamy miejsce aplikacji, stan kończyny oraz ustawione parametry.
Wcierki, preparaty miejscowe i farmakoterapia
Przed zabiegiem skóra powinna być czysta, sucha i wolna od wcierek, maści, żeli oraz innych preparatów miejscowych. Jeżeli koń przyjmuje leki ogólnoustrojowe, możliwość prowadzenia laseroterapii należy uzgodnić z lekarzem weterynarii, szczególnie w przypadku preparatów mogących zwiększać wrażliwość na światło.
Leków zaleconych przez lekarza weterynarii nie należy odstawiać ani zmieniać ich dawkowania na potrzeby laseroterapii.
Ocena efektów i dalsze postępowanie
Ukończenie czternastodniowego cyklu nie oznacza, że rehabilitacja ścięgna została zakończona ani że koń jest gotowy do zwiększenia obciążenia.
Dalsze postępowanie należy ustalić na podstawie:
- badania klinicznego,
- kontrolnego badania USG,
- charakteru i rozległości uszkodzenia,
- czasu od urazu,
- reakcji na dotychczasową terapię,
- dotychczasowego obciążania kończyny i przebiegu programu kontrolowanego ruchu,
- zaleceń lekarza prowadzącego.
Przed powtórzeniem cyklu, zmianą parametrów lub zastosowaniem innej metody terapeutycznej należy ponownie ocenić stan kliniczny konia.
Pytania dotyczące protokołu?
W sprawie parametrów lub sposobu wykonania zabiegu skontaktuj się z Horse-Mag.
